Tuesday, February 16, 2021

Votimi me inercion

Në fillimet e para të Kosovës së pasluftës, pavarësisht se partitë që në prapavijë buronin nga UÇK-ja dhe rezistenca e saj, e kështu apriori synonin që edhe të udhëhiqnin me vendin, sikundër edhe që ndodh zakonisht, megjithatë populli e kishte të vështirë të votonte dikë tjetër përpos Rugovës, i cili kishte fituar simpatinë e shumicës përgjatë 10 viteve të rezistencës gandiane kundrejt okupimit serb të viteve të 90-ta. Pra, votuesi kishte zgjedhur drejtuesin e vendit me inercion. 

Pas vdekjes së Rugovës, lideri politik i UÇK-së, Thaqi, arriti të drejtoj me vendin dhe të kthej inercionin e votuesit kah vetja e tij e sidomos pas leximit të Deklaratës së Pavarësisë në cilësinë e kryeministrit. Inercioni i votuesit në favor të Thaqit zgjati edhe atëherë kur kurba e kontributit të tij shtetndërtues kishte pësuar rënie, saqë Zgjedhjet e vitit 2014 i kishte fituar pothuajse 'me duar në xhepa' i vetëm, duke iu falënderuar këtij inercioni. 

Që ndëshkimit të votuesit nuk mund t'i ikësh, sado që ai të jetë i vonuar dhe me inercion, e dëshmojnë edhe rritjet e votave në favor të Kurtit dhe LVV-së së tij në tre palë zgjedhjet e fundit. Votuesi kosovar po dëshmon që mund t'i ndërrojë drejtuesit e vendit me votën e tij. Për shkak të dinamikës së jetës, në një të ardhme të afërt, inercioni në votim mund të jetë i dëmshëm, pasi që dënimi dhe shpërblimi për drejtuesit politik dhe subjektet që përfaqësojnë ata do të duhej të ishte në 'kohë reale', gjithnjë bazuar në 'meritat' dhe angazhimet që ata do të shpërfaqin. 

Rugova, Thaqi e Kurti janë sinonim për tre periudha të ndryshme e të veçanta të këtij vendi, dhe figurat e tyre janë të brumosura nga rrethanat për të cilat ata, në sytë e popullit, duken të veçantë, megjithëse shikuar nga prizmi real, ata paraqesin rezultante të periudhave përkatëse. Apo siç thuhet, koha i kërkon njerëzit në flakë!... 

© Skënder Nitaj, 15 shkurt 2021

Wednesday, December 9, 2020

A do ta 'gjunjëzonte' Evropa, Serbinë?

Ekzistojnë arsye të forta për tu krijuar bindja e plotë se Evropa asnjëherë nuk do ta gjunjëzojë Serbinë (aq më pak për shkak të Kosovës) siç e gjunjëzuan dikur Gjermaninë e Hitlerit. Pasi që siç mësojmë nga historia e shekullit të kaluar, pjesë të Ballkanit janë përdorur si monedhë kusuritjeje për Evropën në njërën anë dhe për Rusinë në anën tjetër. Të tilla u nevojiten edhe sot, fatkeqësisht!

Gjermania dhe Serbia emërues të përbashkët kanë shkaktimin e krimit gjenocidal, por dallojnë mes tyre në përmasat e ndikimit global të këtij krimi! E para u kishte sjellë shumë dëm edhe vet Fuqive të Mëdha, përderisa e dyta arsenalin ushtarak shkatërrues e kishte zbrazur vetëm në këto 'pjesë kusuritjeje' të Ballkanit, e cila gjë nuk kishte rrezikuar pothuajse asnjë gjeo-strategji euro-atlantike.

Intervenimi i NATO-s, edhe në Bosnjë edhe në Kosovë, pothuajse kryekëput ishte i karakterit human dhe i sjelljes se një paqeje qoftë edhe të brishtë, e assesi nuk kishte për synim gjunjëzimin e Serbisë. Kush u mor me Hitlerin e aleatët e tij, deri në momentin kur ai nuk i mësyu vet Fuqitë e Mëdha! Bile, kishte edhe miratime e marrëveshje me të, për copëtime e aneksime shtetesh, si Polonia, Austria etj.

Në kohën kur Serbia po vazhdon të armatoset fuqishëm, para heshtjes së plotë evropiane, Kosova, por edhe Bosnja, me politikat e tyre duhet punuar në atë drejtim të nxitjes që në këto territore të qëndrojë gjatë, e vetmja ushtri garantuese e paqes, ajo e ShBA-së.

© Skënder Nitaj, 08 dhjetor 2020


Thursday, December 3, 2020

2020

E nisim çdo ditë të re me shumë ngushëllime,

Edhe sot si dje, jeta në betejë me vdekjen,

Më shumë lot pikëllimi se sa kupa gëzimi po derdhen,

Në secilën ditë të këtij viti të mbrapshtë!...


© Skënder Nitaj, 12 gusht 2020



Tuesday, November 17, 2020

Gjendja aktuale e sistemit shkollor përballë pandemisë

Në periudhën e të ashtuquajturës "valë të dytë" të pandemisë, aktiviteti jetësor kudo në botë sa po vjen e po bëhet më i rëndë dhe siguria për shëndet e jetë më e brishtë. Nga ky këndvështrim, as sistemi shkollor nuk mbetet pa u prekur. Mu për këtë, kudo nëpër botë janë zhvilluar e avancuar platforma të mësimit nga distanca, si përpjekje për të zbutur sado pak pasojat edhe ashtu vështirë të rikuperueshme nga pamundësia e zhvillimit normal të procesit mësimor nëpër shkolla. Përdorimi i tyre, është e keqja më e vogël e mundshme, përballë rrezikut që mund të sjellë vijimi fizik i mësimit. Në Kosovë, varësisht nga gjendja infektive nëpër shkolla, disa sosh për një periudhë dy javore, me rekomandim nga Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës, po mbyllen për të kaluar në variantin C - të mësimit ‘online’.

Gjatë kësaj periudhe ‘mbylljeje’, nxënësve iu ofrohen 2 orare mësimi. Njëri paradite, me mësim ‘online’ në lidhje të drejtpërdrejta me mësimdhënësit e tyre në platforma elektronike. Ndërsa, pasdite, nxënësve u duhet përcjellë mësimet e xhiruara që shfaqen në kanalin televiziv RTK4. Mësimdhënësit, zakonisht i obligojnë nxënësit që t’i përcjellin mësimet nga televizori, nga ku edhe do t’i marrin detyrat e shtëpisë. Është evidente, se ekzekutimi i plan programeve mësimore nuk është në sinkron as mjaftueshëm kënaqshëm, në mes të atij që realizohet gjatë vijimit të mësimit nëpër shkolla me atë që ndiqet në televizor. Në këso raste, nxënësit, jo rrallë, mbesin të hutuar, kur një mësim detyrohen ta trajtojnë dy herë, apo një mësim tjetër duhet t’ia arrijnë ‘ta kuptojnë’ edhe pa i mësuar 2-3 mësime paraprake.

Kur i shtohen këtyre edhe problemet reale teknike që shfaqen, atëherë mësimi i tillë, me realizime të pa sinkronizuara të plan programit bëhet akoma më i vështirë. Platforma e ofruar nga Komuna e Prishtinës, e-Shkollori, nuk arrin të përballoj kyçjen në të, të një numri të madh nxënësish e arsimtarësh në të njëjtën kohë, ashtu që shpesh orët e parapara iu shkojnë humbës ose gjysma-gjysmë. Disa herë, zgjidhja gjendet duke kaluar në platforma të tjera, që lehtësisht i përballojnë kyçjet në masë të vijuesve, si Zoom apo Google Meet. Se kujt i ka shërbyer më së miri e-Shkollori mbetet të shihet, por, se funksionimi i tij lë shumë për të dëshiruar, kjo veç po shihet. Disa nga mësimdhënësit e pranojnë së janë të shtrënguar ta përdorin këtë platformë, ani pse janë të vetëdijshëm se nuk i plotëson kriteret që aktualisht po i imponon situata. Në anën tjetër, transmetimi i mësimeve në RTK4 ka të metat e veta, duke filluar nga fakti që kanali televiziv RTK4 ka një transmetim jo cilësor (jo-HD) në rrjetet kabllore, ndërsa nuk transmetohet fare në rrjetin tokësor. Ndërsa, postimi i këtyre video-mësimeve ne kanalin Youtube nuk po ndodh menjëherë (ose nuk po ndodh fare), kështu që nxënësi nëse e ka humbur video-mësimin për çfarëdo arsye, atë nuk mund ta shikoj askund tjetër. Pse ndodh kjo kështu? Përgjigja e vetme mund të jetë, neglizhenca e atyre që janë duke e organizuar e-Mësimin (Ministria e Arsimit dhe Shkencës - MASH), por edhe e të tjerëve, si mësimdhënësit, udhëheqësit e shkollave, shoqatat e prindërve  etj., që nuk kërkojnë të mos ndodh kështu! Nuk do të ishte e tepërt, që të gjitha video-mësimet t'ju siguroheshin nxënësve nga mësimdhënësit e tyre, edhe në formate të tjera të përshtatshme për ta, si video (mp4) apo tekst (pdf).

Bazuar në gjendjen e rënduar tej mase, me raste në shtim të infektimeve me Covid-19, si dhe në rrezikun që mbart në vete vazhdimi i mbajtjes së mësimit nëpër shkolla, do të duhej me urgjencë, të shikohet mundësia e kalimit të plotë në variantin C - të mësimit ‘online’, por duke i marrë parasysh edhe të metat që i ka kjo mënyrë e të mësuarit, në mes tjerash edhe ato që u lartë ceken, e duke bërë përpjekje që një cilësi në organizim të mësimit ‘online’ të ndodh, duke ndërhyrë në të gjitha hallkat e zinxhirit që mund ta përbejnë një mësim nga distanca. Një ‘mbyllje’ në prag-dimër bëhet edhe më e domosdoshme, marrë parasysh afrimin e një periudhë edhe ashtu ‘të pasur’ me viruse sezonale, që veç sa do t’i jepnin sinergji virusit pandemik.

© Skënder Nitaj, 17 nëntor 2020

Saturday, September 12, 2020

Digjitalizimi i teksteve shkollore, domosdoshmëri

Ministria e Arsimit dhe Shkencës - MASH, në kuadër të parapërgatitjeve për fillimin e vitit të ri shkollor, si alternativë, do të duhej urgjent të bënte digjitalizimin e krejt fondit të teksteve shkollore që janë në dispozicion, (në formatin ‘pdf’ dhe 'free download'), (në bashkëpunim edhe me shtëpitë botuese) dhe kështu do të krijonte kushte shumë më cilësore për nxënësit (sidomos të klasave më të larta), të cilët me sa po shihet, edhe sivjet do të jenë të shtrënguar të vijojnë mësimet 'online'. Shtetet e rajonit por edhe më gjerë, e kanë bërë këtë digjitalizim shumë kohë më parë, gjithnjë në shërbim të nxënësit. Digjitalizimi i teksteve shkollore është edhe në funksion të masave mbrojtëse anti-COVID-19, duke evituar përdorimin e materialeve (librave) që mund të kalojnë nga dora në dorë.

Në këtë logjikë, do t'i ftoja edhe të gjithë mësimdhënësit që t'i inkurajojnë nxënësit që edhe detyrat shkollore (në rastet kur është e mundur) t'i kryenin në forma elektronike (si në word, excel, power point apo formate tjera) dhe kështu do të evitohej përdorimi i materialeve të tjera (fletoreve, blloqeve etj.) e të cilat për arsye të njëjta, mund të jenë të kontaminuara.

Shekulli 21 edhe ashtu është shekulli i digjitalizimit dhe i teknologjisë informative, prandaj kjo veçse do të ndihmonte nxënësit në përvetësimin e shkathtësive të reja nga fusha e teknologjive të reja të komunikimit.

© Skënder Nitaj, 27 gusht 2020

Thursday, June 4, 2020

Logjika kundërthënëse e një interpretimi

Sipas logjikës më të re të interpretimit kushtetues, në zgjedhjet e ardhshme, nuk do të jetë e domosdoshme të krijohen koalicione parazgjedhore për tu fituar zgjedhjet, pasi që kur subjekti fitues jo absolut nuk do të mundet i vetëm, të formojë qeverinë, atëherë subjektet pasuese mund të shfaqen në skenë, duke ‘grumbulluar karriget' e fituara dhe duke u shndërruar në 'fitues' pas zgjedhor. 

Në të njëjtën logjikë, subjektet nuk do të kenë nevojë të bëjnë fushatë me ndonjë kandidat të nominuar për kryeministër, pasi që atë, ato do ta zgjedhin pas ‘grumbullimit’ të atyre 'karrigeve' që kanë qenë të mundura të fitohen. Kështu, duke mos pasur nevojë për kandidat për kryeministër, rrjedhimisht nuk do të këtë nevojë as për shpalosje të ndonjë programi qeverisës, me të cilin do të mund të josheshin votuesit për dhënien e besimit të tyre. 

Kështu, edhe togfjalëshi 'garë zgjedhore' do të mund të reduktohej në 'zgjedhje', pasi që sensi i garimit bie. Cilit subjekt do t'i nevojitej të mundohej të garonte, për të fituar (jo absolutisht) e vetme - vendin e parë, kur me një matematikë pas zgjedhore dhe me disa marrëveshje jo medoemos parimore, do të mund të shfrytëzohej, tashmë e drejta e formimit të qeverisë, si e dyta, e treta, e kështu më radhë.

© Skënder Nitaj, 30 maj 2020

Sunday, April 12, 2020

Laura

Laura,

E deshte aq shumë Kosovën? Më në fund, të sollëm nga kurbeti vrastar. Ti erdhe në pranverë, si lulja më e bukur.
E di se duhet vazhduar jetën në rrugën e vet. Por, kjo jetë nuk do të këtë hijeshinë dhe bukurinë e vet, sepse ti mungon. Ike pa lamtumirë. E jetove jetën shpejt. Ndoshta, ngase e hetove se gjithçka këtu, në këtë botë është false. Në botën tënde, që ne nuk e kuptojmë, besoj se gjërat janë reale, me plot shpirt. Ti ishe si shpirt, zemra jonë!
I lënduar si të gjithë të tjerët,

Daja yt, Skënderi

Lipovec, 21 prill 2010, e mërkurë 15:39
Laura Lushaj (18.06.1993 - 12.04.2010)